De wet van 15 mei 2007 (Belgisch Staatsblad van 6 juli 2007) betreffende de vergoeding van schade als gevolg van gezondheidszorg is onuitvoerbaar gebleken. De inwerkingtreding ervan is al twee keer uitgesteld: een eerste keer, door de wet van 21 december 2007, tot uiterlijk 1 januari 2009 en een tweede keer, door de wet van 29 december 2008, tot een door de Koning te bepalen datum.

Uit overleg met vertegenwoordigers van alle betrokken sectoren (artsen, patiënten, ziekenhuizen, ziekenfondsen, verzekeringen) blijkt dat er een ruime consensus bestaat voor een systeem dat in hoofdtrekken overeenkomt met het huidige Franse systeem, uiteraard met bepaalde varianten en aanpassingen in het licht van de Belgische context.
De ministerraad heeft op 15 mei 2009 bijgevolg besloten om de wet aan te passen om rekening te houden met die algemene wens van de verschillende betroken partijen. De raad heeft de FOD Volksgezondheid vervolgens gevraagd zo spoedig mogelijk een wetsontwerp in die zin op te stellen.

Nieuw wetsontwerp over medische fouten en medische risico’s

De ministerraad van 23 oktober 2009 heeft een nieuw wetsontwerp goedgekeurd betreffende de vergoeding van schade als gevolg van gezondheidszorg alsook een wetsontwerp tot wijziging van het Gerechtelijk Wetboek in dat kader.

Het wetsontwerp wordt binnenkort ingediend bij de Kamer. Na de stemming, die eind 2009, begin 2010 verwacht wordt, zal het nog enkele maanden duren voor het nieuwe systeem helemaal operationeel is. Waarschijnlijk wordt dat juni 2010, al zal er sprake zijn van een lichte retroactieve werking: alle schadegevallen veroorzaakt door feiten die zich na de publicatie van de wet in het Belgisch Staatsblad voordoen, zullen in aanmerking komen voor vergoeding conform de nieuwe wet.

Bij de opmaak van de begroting 2010 is rekening gehouden met de financiering van het systeem die de Staat ten laste neemt..

Bijzondere kenmerken van het nieuwe systeem

De wet richt een door de Staat gefinancierd vergoedingsfonds op.

Elk slachtoffer van schade die zijn oorzaak vindt in het verlenen van gezondheidszorg kan zich tot het fonds wenden. Het fonds bepaalt dan of de schade voortvloeit uit een feit dat aanleiding geeft tot de aansprakelijkheid van een zorgverlener dan wel uit een medisch ongeval zonder aansprakelijkheid (therapeutisch risico).

Als het fonds van oordeel is dat de schade veroorzaakt is door een medisch ongeval zonder aansprakelijkheid, en voor zover de schade voldoende ernstig is, wordt het slachtoffer door het fonds vergoed. Als de ernst van de schade het door de wet vastgestelde niveau niet bereikt, wordt het slachtoffer niet vergoed.

Als het fonds van oordeel is dat de schade veroorzaakt is door een feit dat aanleiding geeft tot de aansprakelijkheid van een zorgverlener, verzoekt het de zorgverlener of de verzekeraar van laatstgenoemde om het slachtoffer te vergoeden.

Het fonds kan er dan toch nog toe gehouden zijn zelf het slachtoffer te vergoeden, namelijk in de volgende drie gevallen:

-wanneer de burgerlijke aansprakelijkheid van de zorgverlener niet of niet voldoende is gedekt door een verzekeringsovereenkomst

-wanneer het fonds vindt dat het door de verzekeraar geformuleerde voorstel tot schadevergoeding manifest ontoereikend is

-wanneer de zorgverlener of zijn verzekeraar de aansprakelijkheid van de zorgverlener betwist of wanneer de verzekeraar geen minnelijk voorstel tot schadevergoeding doet. In dit laatste geval betaalt het fonds maar een schadevergoeding als de schade voldoende ernstig is.

Wanneer het fonds het slachtoffer vergoedt, is die schadevergoeding volledig. Het fonds past geen franchises en geen plafonds toe.

Om voor vergoeding door het fonds in aanmerking te komen is enkel vereist dat de schade aan een bepaalde ernstgraad beantwoordt wanneer die schade veroorzaakt is door een medisch ongeval zonder aansprakelijkheid, wanneer de zorgverlener of zijn verzekeraar de aansprakelijkheid van de zorgverlener betwist of wanneer de verzekeraar geen minnelijk voorstel tot schadevergoeding doet. De schade is voldoende ernstig als aan een van de volgende voorwaarden is voldaan:

-een blijvende invaliditeit van 25 % of meer

-een tijdelijke arbeidsongeschiktheid gedurende zes opeenvolgende maanden of zes niet opeenvolgende maanden over een periode van een jaar;

-bijzonder zware stoornissen van het leven van het slachtoffer, met inbegrip van economische stoornissen;

-de patiënt is overleden.

De procedure via het fonds is:

-gratis voor het slachtoffer dat er een beroep op doet

-snel: het slachtoffer moet binnen een jaar vergoed zijn

-eenvoudig: er hoeft geen zwaar dossier aangelegd te worden, want het fonds verzamelt alle informatie

-minnelijk: het is niet meer nodig om naar de rechtbank te gaan.

De procedure via het fonds is facultatief en niet-exclusief: het slachtoffer behoudt altijd de mogelijkheid om rechtstreeks naar de rechtbank te gaan in plaats van een beroep op het fonds te doen. Het slachtoffer kan het voorstel van het fonds ook voor de rechtbank betwisten. We wijzen erop dat noch de rechtbank, noch het slachtoffer, noch de zorgverlener en zijn verzekeraar gebonden zijn door de adviezen en vergoedingen van het fonds.

Het slachtoffer wordt snel vergoed, of de aansprakelijkheid nu al dan niet betwist wordt. Wanneer de verzekeraar de aansprakelijkheid van de zorgverlener betwist, vergoedt het fonds zelf het slachtoffer - voor zover de schade voldoende ernstig is - en verhaalt de kosten daarna op de verzekeraar. Het slachtoffer wordt dus snel vergoed: het wordt buiten de discussie over de schuldvraag gehouden.

Het fonds is bevoegd om zijn advies te geven over het door de verzekeraar geformuleerde minnelijke voorstel tot schadevergoeding. Als het fonds oordeelt dat het voorstel manifest ontoereikend is in verhouding tot de geleden schade, formuleert het zelf een vergoedingsvoorstel in de plaats van de verzekeraar en verhaalt die kosten vervolgens op de verzekeraar.

Bron : Assurinfo Nr. 35 van 5 november 2009

De in het Belgisch Staatsblad van 29 december 2008 ver­schenen wet van 22 december 2008 houdende diverse bepalingen heeft de wet van 15 mei 2007 betreffende de vergoeding van schade als gevolg van gezondheidszorg gewijzigd. Die wet treedt nu in werking "op een door de Koning te bepalen datum". Die wijziging is op 31 december 2008 in werking getreden. Oorspronkelijk zou de wet in werking treden op 1 januari 2008. Doordat de periode van lopende zaken na de fede­rale verkiezingen van juni 2007 langer geduurd heeft dan gepland, was de datum van inwerkingtreding al verschoven naar 1 januari 2009.

Uit overleg met vertegenwoordigers van alle betrokken sectoren (artsen, patiënten, ziekenhuizen, ziekenfondsen, verzekeringen) blijkt dat er thans een ruime consensus is ten gunste van een systeem dat soortgelijk is met het sys­teem dat nu in Frankrijk bestaat, uiteraard met bepaalde varianten en aanpassingen, eigen aan de Belgische context. Een essentieel element dat in dit opzicht vermeld moet worden, is dat het een zogenaamd "tweewegensysteem" betreft, dit wil zeggen dat het slachtoffer de vergoeding van zijn schade tegelijk kan vragen aan een Vergoedingsfonds en aan de rechter.

In die omstandigheden heeft de ministerraad besloten om de wet aan te passen teneinde rekening te houden met dit algemeen verlangen van de verschillende betrokken actoren. De FOD Volksgezondheid werd er mee belast zo snel moge­lijk een wetsontwerp in die zin op te stellen. Niettemin zal dit een zekere tijd in beslag nemen en zal er nieuw overleg moeten plaatsvinden. Het was dan ook noodzakelijk de in­werkingtreding van de wet uit te stellen (bron : Assurinfo februari 2009).